Vijftig jaar Sfinks: een festival dat blijft verbinden

Tijdens de vijftigste editie wordt niet alleen teruggeblikt op een halve eeuw geschiedenis, maar ook op de mensen die Sfinks jaar na jaar mee vormgeven, zoals de vele vrijwilligers en de legendarische DJ Papa Mojito. Zij delen hun verhaal met reporters Fatima Noori en Mauro Putnam.

Wat in de jaren zeventig begon als een kleinschalig folkfestival, is uitgegroeid tot één van de bekendste wereldmuziekfestivals van België. Sfinks ontstond vanuit het idee om mensen kennis te laten maken met muziek en culturen van over de hele wereld. Doorheen de jaren evolueerde het festival van een betalend wereldmuziekevenement naar een gratis festival waar ontmoeting, diversiteit en gastvrijheid centraal staan.

Voor vrijwilligers Myriam Lombaert en haar partner Jos is Sfinks al meer dan dertig jaar een vaste afspraak. Myriam begon als host voor internationale artiesten en hielp dankzij haar kennis van het Portugees met de communicatie tussen Braziliaanse muzikanten en de organisatie. Later verhuisde ze samen met Jos naar de persdienst, waar ze journalisten ondersteunden met informatie over artiesten en interviews. Vandaag verzorgen ze het artiestenonthaal.

Gastvrijheid

Hoewel hun taken door de digitalisering sterk veranderden, bleef de sfeer volgens hen hetzelfde. "Voor mij is Sfinks een feest", vertelt Myriam. "Ik kijk er elk jaar naar uit. De vrijwilligers lijken één grote familie en daardoor voelt het aan als één groot familiefeest."

Die warme sfeer is volgens hen altijd de rode draad geweest. Jos noemt gastvrijheid zelfs de grootste kracht van het festival. "Gastvrijheid naar het publiek, naar de artiesten, maar ook naar de medewerkers. Dat ontstaat heel organisch. Er is geen tijd voor teambuildings en dat soort zaken, maar toch groeit er een sterke band tussen iedereen."

“Toen het festival gratis werd, zagen we plots veel meer diversiteit” – Myriam Lombaert (vrijwilliger Sfinks)

Het Sfinksfestival veranderde de laatste decennia sterk. De grootste ommezwaai kwam er toen het festival gratis werd. Dat zorgde voor een veel breder publiek. Waar vroeger vooral liefhebbers van wereldmuziek kwamen, vinden vandaag ook gezinnen, jongeren en bezoekers met uiteenlopende culturele achtergronden hun weg naar de festivalweide. "Toen het festival gratis werd, zagen we plots veel meer diversiteit", vertelt Myriam. "Mensen met verschillende nationaliteiten en culturen komen hier samen en dat is fantastisch."

Tegelijk betekende het verdwijnen van een groot deel van de subsidies dat de programmatie zich moest aanpassen. Volgens Jos werden sommige grote internationale namen moeilijker betaalbaar, maar bleef de essentie van Sfinks overeind. "Er moesten keuzes gemaakt worden, maar de openheid en de gastvrijheid zijn altijd gebleven."

Wereldmuziek

Ook de uitbreiding met nieuwe podia, zoals de Urban, toont hoe het festival mee evolueerde met zijn publiek. Daarnaast kwam er ook een uitgebreide ‘kidszone’ waarin de kleintjes urenlang plezier kunnen hebben in onder andere speeltuinen en op springkastelen. Daarnaast zijn er voor de kinderen ook workshops als djembé spelen of knutselen. 

Toch blijft wereldmuziek het kloppende hart van Sfinks, met artiesten uit alle hoeken van de wereld. Die liefde voor wereldmuziek deelt ook Arnold, beter bekend als DJ Papa Mojito. Sinds 2013 draait hij op het festival, al begon zijn verhaal eerder als vrijwilliger. Toen Sfinks nog betalend was, raapte hij bekertjes op om een gratis festivalticket te verdienen. Zo zag hij artiesten als Goran Bregovi? en Cesária Évora optreden, muziek die vandaag nog steeds deel uitmaakt van zijn DJ-sets.

“In Cuba, Senegal of Turkije vroeg ik aan chauffeurs om een cassette met hun favoriete muziek. Die verzameling speel ik vandaag nog altijd” – DJ Papa Mojito

Zijn carrière als DJ ontstond toevallig. Op vraag van zijn zoon draaide hij muziek tijdens een oudejaarsfeest. Omdat hij bekend stond om zijn mojito's kreeg hij de bijnaam ‘Papa Mojito’. Via een klein festivalletje werd hij opgemerkt door iemand van Sfinks, die hem uitnodigde om met zijn opvallende bakfiets vol draaitafels naar Boechout te komen.

Sindsdien brengt hij een mix van wereldmuziek die hij tijdens zijn reizen verzamelde. "In Cuba, Senegal of Turkije vroeg ik aan chauffeurs om een cassette met hun favoriete muziek. Die verzameling speel ik vandaag nog altijd. Het mooie is dat zowel jong als oud ervan geniet."

Afscheid

Zo werd Papa Mojito de laatste jaren een echte held op Sfinks. Hij wordt aan de lopende band benaderd door fans die om foto’s vragen. Eén weekend per jaar lijkt Arnold te veranderen in een echte wereldster.

Na meer dan tien jaar achter de draaitafels wordt deze editie zijn laatste als artiest. Toch neemt hij geen afscheid van Sfinks. "Volgend jaar draai ik niet meer, maar ik ga hier wel vier dagen rondwandelen."

Net als Myriam en Jos denkt Arnold met veel warmte terug aan één bijzonder moment. Het legendarische concert van Goran Bregovi?, toen hevige regen de festivalweide veranderde in een modderpoel. "Iedereen stond met zijn laarzen in de modder, maar niemand trok zich daar iets van aan. Twee uur lang bleef iedereen dansen en feesten zonder zich ook maar een seconde te storen."

© 2026 StampMedia / Fatima Noori en Mauro Putnam